17 کاربرد اسید استیک که نمیدانید⭐ [عجیب!]

امروزه، کاربرد اسید استیک در بسیاری صنایع مشاهده می‌شود. از صنایع غذایی بگیرید تا صنایعی که، شاید این ماده، به ظاهر ربطی به کسب و کارشان نداشته باشد، از استیک اسید استفاده می‌کنند. ما امروز می‌خواهیم در مورد عجیب‌ترین کاربردهای این ماده که بدون شک برای شما نیز جالب خواهد بود، صحبت کنیم؛ پس در ادامه با ما همراه باشید.


درباره اسید استیک بیشتر بدانید!؟

همانطوری که اشاره کردیم، اسید استیک یکی از اسیدهایی است که کاربرد زیادی در بخش صنایع دارد. این اسید یکی از اسیدهای کربوکسیلی است. اسیدهایی که در این دسته قرار می‌گیرند، اسیدهای آلی هستند و عامل –COOH را می‌توان در ساختار آنها مشاهده کرد. استیک اسید، یکی از ساده‌ترین اسیدهای موجود بوده و از این نظر، بعد از اسید فرمیک قرار دارد. شاید جالب باشد که بدانید، نام این اسید را روی سرکه گرفته‌اند.

کاربرد اسید استیک نقش مهمی در زندگی روزانه ما دارد. شاید کمی اغراق و بزرگنمایی به نظر برسد، اما بخشی از نیازهایی که ما در طول روز داریم، به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم، به کمک همین اسید برآورده می‌شود. بشر خیلی وقت است که با این ترکیب آشنا شده و به دلیل کاربردهای زیادی که از آن مشاهده کرده است، در بسیاری جاها از آن استفاده می‌کند. فرمول شیمیایی استیک اسید CH3COOH است. اسید استیک جزء یکی از مهم‌ترین اسیدهای کربوکسیلیک به شمار می‌رود.

اگر بخواهیم در مورد این اسید و شکل ظاهری آن با شما صحبت کنیم، باید بگوییم که اسید استیک بویی شبیه به بوی سرکه دارد و به همین دلیل است که به آن جوهر سرکه هم می‌گویند. اسید استیک از جمله ترکیباتی است که میزان حلالیت آن در آب بالاست و به هر مقداری می‌تواند در آن حل شود. البته به جز آب، حلال‌های دیگری برای این اسید وجود دارند که از آن جمله می‌توان به استون، تتراکلرومتان و اتر اشاره کرد. همین موضوع است که باعث افزایش چشمگیری‌ کاربرد اسید استیک در صنایع گوناگون شده است.

تعداد صنایعی که از این ماده استفاده می‌کنند، زیاد است و از آنجایی که نمی‌توان تنها، به ساخت استیک اسید توسط باکتری‌های اکتفا کرد و این اسید به صورت صنعتی و در حجم زیاد نیز تولید می‌شود.

17 کاربرد اسید استیک که نمی‌دانید

حال که فهمیدیم اسید استیک چیست، خوب است در مورد کاربردهای این ماده نیز نکاتی را بیان کنیم. از این اسید در جاهایی استفاده می‌شود که شاید باورش برای شما سخت باشد. پس با ما در ادامه همراه باشید تا اطلاعات بیشتری در این خصوص به دست آورید.

1- کاربرد اسید استیک در صنعت

یکی از جاهایی که به صورت عمده و در حجم زیاد از این اسید استفاده می‌کنند، صنایع هستند. صنایع گوناگون در کشور ما برای آنکه بتوانند کالا و یا محصولی را تولید کنند، دست به دامان این اسید شده و از آن استفاده می‌کنند.

یکی از خواص منحصر به فرد و بسیار جالب اسید استیک، بالا بودن میزان حلالیت آن است. صنایع برای آنکه بتوانند برخی ترکیبات مهم و یا جانبی را تولید کنند، از استیک اسید به عنوان یک حلال و یا حل شونده استفاده می‌کنند. در تولید موادی مانند سرکه، مونومر وینیل استات، انیدرید استیک و استر کاربرد اسید استیک لازم و واجب به نظر می‌رسد.

نه تنها این اسید در تولید مواد بالا نقش مهم و اساسی دارد، بلکه می‌‌توان از آن در ساخت موادی همچون ترکیبات پلیمری نیز استفاده کرد. البته اینها، تنها موارد به کارگیری اسید استیک در صنعت نبوده و از آن در خالص کردن ترکیبات آلی نیز استفاده می‌شود. در تولید ترکیبات آلی، از استیک اسید به عنوان یک حلال برای انجام عملیات تبلور مجدد استفاده می‌کنند.

در اغلب جاهایی که نیاز است خالص سازی انجام شود، از کاربرد اسید استیک و خواصی که در آن پنهان شده است، استفاده می‌کنند. خصوصیات منحصر به فرد و عجیبی که در این ماده وجود دارد، آن را به یک ماده بسیار کاربردی در صنایع گوناگون تبدیل کرده است.

2- حوزه پزشکی

یکی از مهم‌ترین و جالب توجه‌ترین خواصی که می‌توان برای اسید استیک نام برد، خاصیت ضدعفونی کنندگی آن است. در حوزه پزشکی، این خاصیت بسیار کاربردی ظاهر شده است. در جاهایی که نیاز است این ترکیب وارد عمل شده و برخی ترکیبات موجود را ضدعفونی کند و در کنار آن، تاثیر منفی و ناخوشایندی از خود به جای نگذارد، از این اسید به وفور استفاده می‌شود.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید، این ماده می‌تواند برخی باکتری‌هایی که در گوش خارجی رشد می‌کنند و باعث ایجد عفونت در آن می‌شوند، نابود کند و از بین ببرد. علاوه بر نابودی باکتری‌ها، نابودی قارچ‌ها نیز دیگر خاصیتی است که می‌توان از این اسید مشاهده کرد.

نکته جالب‌تر در مورد کاربرد اسید استیک، خواص دارویی و درمانی آن است. در پزشکی و در زمان غربالگری سرطان رحم از این ماده استفاده می‌کنند. سازمان بهداشت جهانی، یک لیست در خصوص داروهای ضروری آماده کرده است؛ نام این اسید در لیست ذکر شده به چشم می‌‌خورد. در تولید داروهایی چون، آسپیرین، استون و اتیل استات نیز از استیک اسید استفاده می‌شود.

علاوه بر تمامی مواردی که در فوق اشاره کردیم، این دارو نقش غیر قابل انکاری در درمان بیماری سرطان از خود نشان می‌دهد. کاربرد اسید استیک در درمان بیماری سرطان می‌تواند جان بسیاری از بیماران مبتلا به این بیماری را نجات دهد. پزشکان، این اسید را به تومورهای سرطانی تزریق می‌کنند. مطالعات و تحقیقات زیادی در این خصوص انجام شده است و محققان درصدد هستند تا بتوانند به کمک این اسید، یک داروی قطعی و بدون عوارض برای بیماران سرطانی کشف کنند.

نتایج تحقیقی که روی سرطان معده انجام شده است، نشان می‌دهد، این ماده می‌تواند سلول‌های سرطانیِ رشد کرده در این ناحیه را از بین ببرد، بدون آنکه به سلول‌های طبیعی بدن آسیبی وارد کند.

مزوتلیوم، یکی از انواع سرطان‌های بدخیم است. تحقیقات نشان می‌دهد، استیک اسید، با غلظتی که داشته است توانسته این سلول‌ها را از بین ببرد. در این تحقیق، ده دقیقه بعد از اضافه کردن اسید، تمامی سلول‌های سرطانی نابود شده‌اند.

3- مصارف خانگی

دیگر کاربرد اسید استیک که آن نیز در نوع خود بسیار جالب توجه است، استفاده از این اسید در خانه‌ها است. این ترکیب از جمله ترکیباتی است که نه تنها صنایع از خواص آن به خوبی بهره می‌برند، بلکه خانم‌های خانه‌دار نیز به صورت ناخواسته و نادانسته از این اسید استفاده می‌کنند.

سرکه، یکی از ترکیباتی است که در اغلب خانه‌های ایرانی یافت می‌شود. حدود 5 تا 20 درصد از سرکه را همین اسید، یعنی اسید استیک، تشکیل می‌دهد و به همین دلیل است که می‌گوییم خانم‌ها کاملا ناخواسته از آن استفاده می‌کنند.

4- عکاسی و تولید فیلم

شاید جالب باشد که بدانید، کاربرد اسید استیک در عکاسی و تولید فیلم نیز مشاهده می‌شود. یکی از پیشرفت‌های قابل ملاحظه در عکاسی در دهه 50 اتفاق افتاد. تا آن زمان، اغلب عکاسان برای آنکه تصاویر دریافتی توسط دوربین‌شان را چاپ کنند، مجبور بودند از فیلم‌های نیتراته استفاده کنند. این فیلم‌ها خطرات زیادی داشتند که از آن جمله می‌توان به خطر آتش سوزی و از بین رفتن تمامی زحمات عکاس اشاره کرد. نیتروسلولز که در تولید فیلم‌های عکاسی به کار برده می‌شد، خاصیت اشتعال‌پذیری بالایی داشت و همین عامل سبب شد که این نوع فیلم، جای خود به انواعی از فیلم‌ها با کمترین خاصیت اشتعال‌پذیری بدهد.

استات سلولز، جایگزین بسیار مناسبی برای فیلم نیتراته بود. استات سلولز در حوزه ساخت فیلم‌های عکاسی کاربرد دارد. به بیان دیگر، تولید نگاتیو فیلم‌های سینمایی وابسته به حضور این اسید است. فریم‌ها یا فیلم‌هایی که از استات سلولز ساخته می‌شوند، دوام بیشتری دارند و انعطاف پذیری بالاتری را می‌توان از آنها انتظار داشت. البته خاطر نشان می‌کنیم زمانی که این فیلم‌ها در دمای بالا قرار می‌گیرند، دچار آسیب می‌شوند.

5- صنایع غذایی

از دیگر مواردی که به عنوان یکی از اصلی‌ترین موارد کاربرد اسید استیک مطرح می‌شود، صنایع غذایی است. همانطوری که در فوق نیز اشاره کردیم، سرکه، درصدی اسید استیک دارد و دقیقا مزه ترش آن به همین دلیل است. صنایع غذایی از این خاصیت، بهره برده و برای تولید مواد خوراکی که لازم است طعم‌شان ترش باشد، از اسید استیک استفاده می‌کنند. برای مثال، در تولید سس سالاد، باید حتما به مقدار کافی از این اسید، اضافه گردد.

نه تنها برای ایجاد طعم ترش در غذا از این ماده استفاه می‌شود، بلکه برای حفظ و رعایت بهداشت نیز می‌توان از حضور مفید استیک اسید سودهای فراوانی برد. در تولید محصولات گوشتی و طیور برای آنکه به باکتری سالمونلا مبتلا نشوند، از اسید استیک استفاده می‌کنند. این باکتری در جوجه‌ها و تخم مرغ‌ها وجود دارد و اگر ضدعفونی نشوند، مسمومیت‌های غذایی را در پی خواهند داشت. اسید استیک باکتری سالمونلا را نابود کرده و شرایط بهداشتی و سالمی در غذاها، مانند سس مایونز ایجاد می‌کند.

آیا کاربرد اسید استیک در نساجی، به نفع این صنعت است؟

یکی دیگر از جاهایی که این اسید کاربرد زیادی دارد، صنایع نساجی است. ماده اولیه‌ای که در این صنعت به کار برده می‌شود، پنبه است. پنبه نیز از جمله مواد بسیار حساس به شمار رفته و نمی‌توان برای رنگ آمیزی آن از هر ماده‌ای استفاده کرد.

برای رنگ آمیزی پنبه، باید آن را در مخلوط آب و رنگ، غوطه ور کنند. گاهی اوقات، اگر بخواهند پنبه رنگ شده به این شکل را خشک کنند، راهی به جز قرار دادن آن در مقابل نور  مستقیم خوشید در اختیار نیست. نکته منفی که در مورد خشک کردن پنبه به این روش وجود دارد،  این است که پنبه وقتی در معرض نور مستقیم آفتاب قرار می‌گیرد، مقاومت خود رابه میزان زیادی از دست می‌دهد؛ پنبه‌ای که در این شرایط قرار گرفته است، اصلا مناسب استفاده در صنعت نساجی و تولید پارچه نیست.

مشکل دیگری که در خصوص پنبه وجود دارد، تغییر رنگ آن در اثر تماس با آب داغ است. وقتی که پنبه وارد آب داغ می‌شود، تمایل آن برای تغییر رنگ و زرد شدن افزایش پیدا می‌کند. برای آنکه از چنین اتفاقاتی جلوگیری کنند، از اسید استیک بهره می‌برند. بعد از آنکه پنبه را رنگ کردند، آن را داخل استیک اسیدی که دمای آن بین 40 تا 50 درجه سانتی‌گراد بوده و غلظت آن نیز 10 درصد است، قرار می‌دهند. اسید استیک، از جمله اسیدهایی است که کمترین تاثیر را بر پنبه دارد و کمک می‌کند تا ثبات رنگ آن افزایش پیدا کند. به همین دلیل است که کاربرد اسید استیک در صنایع نساجی زیاد است و بدون آن، این صنعت قادر نیست به درستی فعالیت کند.

چرا در کشاورزی از اثرات و کاربرد اسید استیک بهره برده می‌شود؟ چه دلیلی برای این انتخاب وجود دارد؟

یکی از مشکلات شایع در کشاورزی، رشد و گسترش علف‌های هرز هستند. این علف‌ها راندمان و عملکرد محصولات کشاورزی را به شدت پایین می‌آورند؛ کاهش راندمان محصولات، باعث کاهش سود کشاورزان به صورت مستقیم خواهد شد. برای آنکه به روشی سازگار با محیط زیست، برای از بین بردن علف‌های هرز اقدام کنند، از این اسید استفاده می‌کنند. اسید استیک، به خوبی قادر است علف‌های هرز را نابود کند. این اسید از نظر سرعت نسبت به سایر علفکش‌ها، سریع‌تر عمل می‌کند و این عنوان یک امتیاز آن به شمار می‌رود.

نکته دیگری که باعث شده کشاورزان نسبت به استفاده از کاربرد اسید استیک رغبت و تمایل بیشتری از خود نشان دهند، از بین بردن باکتری‌هایی است که در داخل خاک رشد می‌کنند. برخی باکتری‌های مضر برای گیاهان، به کمک این اسید نابود‌ می‌شوند. علاوه بر آن، کنترل و تنظیم pH دیگر دلیل استفاده از این اسید در کشاورزی است.

اگر زنبورداری را یکی دیگر از زیرشاخه‌های کشاورزی بدانیم، از اسید استیک در این زیرشاخه نیز زیاد استفاده می‌کنند. برای آنکه زنبورها در شانه‌هایی تمیز و عاری از هر گونه آلودگی رشد کرده و عسل تولیدکنند، شانه‌ها یا پوکه‌های عسل را به کمک این اسید ضدعفونی می‌کنند و شرایط خوبی برای تولید عسل فراهم می‌آورند. برای ضدعفونی کردن این شانه‌ها اواخر پاییز و یا اوایل زمستان اقدام می‌شود.

برای خرید اسید استیک با کیفیت به چه طریقی می‌توان اقدام کرد؟

اگر در صنعتی که در آن مشغول به کار هستید، نیاز فراوانی به کاربرد اسید استیک حس می‌کنید، بهتر است نیاز خود را از طریق برخی از فروشندگان با سابقه، همچون تهران اسید تامین کنید. این مجموعه در حوزه ارائه انواع ترکیبات شیمیایی فعالیت کرده و تمام سعی و تلاش خود را به کار می‌گیرد تا بتواند اسید استیک با کیفیت در اختیار متقاضیان قرار دهد.

فهرست