سیلیکاژل دارویی⭐[کاربرد سیلیکاژل در صنعت داروسازی]

سیلیکاژل دارویی، همانطوری که از نام آن مشخص است، کاربردهای دارویی دارد. اگر نمی‌دانید سیلیکاژل چیست؛ چه کاربردهایی دارد و چرا در صنعت دارو و درمان از آن زیاد استفاده می‌کنند، در ادامه با ما همراه باشید.

سیلیکاژل چیست؟ در مورد کاربردهای آن چه می‌دانید؟

در برخی شیشه‌ها و یا قوطی‌های حاوی قرص و کپسول، به غیر از دارویی که در داخل ظرف قرار داده شده است، بسته‌ی دیگری نیز مشاهده می‌شود. احتمالا می‌دانید وظیفه این بسته اندکی عجیب چیست، اما شاید اسم آن را ندانید. نامی که ممکن است ذهن شما را به خود مشغول کرده باشد، سیلیکاژل است. این ماده در طی تحقیقات بشر، و برای کاهش تاثیرگذاری رطوبت روی برخی داروها ابداع شده است.

سیلیکاژل دارویی، همانطوری که از نام آن مشخص است، به صورت گسترده و وسیع در صنایع دارویی به کار برده می‌شود. به دلیل گستردگی که صنعت دارو و داروهای تولید شده در آن دارد، انواع و اقسام متفاوت این ماده، تولید شده و در این حوزه مورد مصرف قرار می‌گیرد.

رطوبت، یکی از عواملی است که می‌تواند صنایع را دچار مخاطرات و دردسرهای زیادی کند. به همین دلیل است که سیلیکاژل به کار برده می‌شود. در صنعت دارو به دلیل حساسیت‌های زیادی که مطرح است، حضور این ماده به یک امر واجب و لازم تبدیل شده است. این ترکیب، به عنوان یک ترکیب رطوبت‌گیر عمل کرده و از تحت تاثیر قرار گرفتن داروها به واسطه حضور رطوبت جلوگیری می‌کند.

برخی از کاربردهای سیلیکاژل به شرح زیر است:

  • داروسازی
  • جاذب آب، فنول‌ها، آمین‌ها و الکل
  • فار ثابت در کروماتوگرافی
  • تصفیه کردن آب
  • استودیوهای دوبلاژ
  • جعبه‌ی سازهای موسیقی

از بین تمامی کاربردهایی که این ماده دارد، سیلیکاژل دارویی از همه بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد و این نیز به دلیل حساسیت‌های خاصی روی داده که در داروها مشاهده می‌شود.

چرا سیلیکاژل دارویی در صنعت دارو به کار برده می‌شود؟ آیا علت خاصی برای این انتخاب وجود دارد؟

همان طوری که اشاره کردیم، سیلیکاژل دارویی کاربرد زیادی در حوزه دارو دارد. داروها، باید به مصرف کسانی برسند که به بیماری مبتلا هستند. درست است که به ظاهر، آب و رطوبت، هیچ تاثیر بدی و ناخوشایندی از خود به جای نمی‌گذارند، اما یک دارو، اعم از قرص‌هایی که هیچ روکشی ندارند، در اثر جذب رطوبتی که ممکن است در محیط وجود داشته باشد، تغییر شکل پیدا کرده و از خواصشان کاسته می‌شود. به همین دلیل است که از سیلیکاژل در صنعت دارو به وفور استفاده می‌کنند.

بسیار مهم است که داروها و قرص‌ها فاسد نشوند و بتوانند خواص خود را به خوبی حفظ کنند. فراهم کردن شرایطی که در آن، داروها تغییر شکل ندهند، تنها زمانی مقدور خواهد بود که از سیلیکاژل استفاده شود. این ماده می‌تواند از خراب شدن آنها جلوگیری کند و باعث شود که تروتازه باقی بمانند؛ تازگی داروها می‌تواند باعث اثربخش شدن آنها در درمان بیماری‌ها گردد.

موضوع دیگری که در کنار حفظ کیفیت توسط سیلیکاژل دارویی باید مورد بحث قرار گیرد، تاثیر اقتصادی استفاده از این نوع رطوبت‌گیر است. داروها ممکن است در اثر جذب رطوبت، خُرد شوند و برخی از آنها نیاز به کشیدن فویل داشته باشند. وقتی از سیلیکاژل استفاده می‌شود، تهیه فویل و قرار دادن داروها در آن از چرخه تولید دارو حدف شده و این مورد به صورت مستقیم باعث کاهش هزینه ساخت داروها می‌شود. به همین دلیل است که استفاده از سیلیکاژل به یکی از مهم‌ترین فرایندها، حین تولید دارو تبدیل شده و اهمیت زیادی در این چرخه پیدا کرده است.

سیلیکاژل دارویی در چه اشکالی مورد استفاده قرار می‌گیرد؟

حال که در مورد فواید حضور سیلیکاژل در صنعت دارو اطلاعاتی را به دست آوردیم، خوب است به این نکته نیز اشاره کنیم که تولیدکنندگان دارو، به چه شکل‌هایی از این ماده رطوبت‌گیر استفاده می‌کنند. در ادامه، به شرح این موضوع پرداخته‌ایم:

1- ساشه رطوبت‌گیر

یکی از حالات استفاده از سیلیکاژل در صنعت دارو، ساشه رطوبت‌گیر است. از این ساشه‌ها نه تنها در صنعت دارو، بلکه در صنایعی مانند تولید مواد غذایی، محافظت از وسایل الکترونیکی، مکمل‌ها و تست‌های تشخیصی نیز استفاده می‌‌کنند.

در واقع، این ساشه‌ها، کیسه‌های کوچکی هستند که از سیلیکاژل پر شده‌اند. علاوه بر این ماده، مولکولار سیو و برخی دیگر از انواع رطوبت‌گیر نیز ممکن است در این کیسه‌ها قرار داده شود. برای جذب رطوبت و بوهای ناخوشایند، این نوع سیلیکاژل می‌تواند کارگشا و مفید به نظر برسد. این ساشه‌ها یا به صورت رولی در دسترس هستند و یا به صورت تکی و جنس آنها نیز از فیبر پلی اتیلن است. این نوع فیبر، خواصی چون، مقاومت در مقابل پارگی، سبک بودن و انعطاف پذیری دارد.

2- کپسول

دیگر روشی که می‌توان از سیلیکاژل دارویی استفاده کرد، قرار دادن آن در داخل کپسول است. این کپسول‌ها، محفظه‌های مقاومِ کوچک و پلاستیکی هستند و با توجه به کاربردی که دارند، در سایزها و اندازه‌های متفاوت ساخته می‌شوند. وقتی کپسول‌ها، با این ماده رطوبت‌گیر پر شدند، توسط یک درپوش از قسمت بالا بسته می‌شوند تا موادی که داخلشان قرار گرفته است، به خارج از کپسول نشت نکند.

رنگ‌های متفاوتی از این نوع کپسول در دسترس قرار دارد. رنگ‌های به کار برده شده در تولید این ماده به افراد کمک می‌کند تا اشتباها به عنوان دارو مصرفشان نکنند. البته این ترکیب،‌ سمی نیست و در بدترین حالت، ممکن است فرد را به انسداد روده مبتلا کند.

3- درب رطوبت گیر

علاوه بر تمام حالاتی که در فوق اشاره کردیم، درب‌های رطوبت‌گیر شکل دیگر استفاده از سیلیکاژل‌های دارویی است. در تولید این درب‌ها، از یک نوع پلیمر خاص استفاده می‌شود؛ این نوع پلیمر از داروهایی که به خُرد شدن و شکستن و همین طور رطوبت حساس هستند، محافظت می‌کند. به دلیل همین مزیت خاص است که داروها به کمک سیلیکاژل عمر مفیدشان افزایش پیدا می‌کند.

از این درب‌های رطوبت‌گیر در بسته‌بندی داروهایی مانند قرص‌های جوشان و یا کپسول‌ها استفاده می‌شود. به کارگیری این درب‌ها، از هزینه ساخت دارو به میزان زیادی کاسته است.

سخن آخر

سیلیکاژل دارویی موضوع صحبت ما در این متن بود. این ماده، هم می‌تواند موجب حفظ خواص کیفی داروها شود و هم از هزینه‌های تولید بکاهد. برای تهیه این ماده، بهتر است فروشندگان معتبر را شناسایی کرده و خرید سیلیکاژل را به واسطه آنها انجام دهید. از جمله این فروشندگان می‌توانیم به تهران اسید اشاره کنیم.

فهرست