کاربرد سود مایع برای شستشوی مخازن

کاربرد سود مایع برای شستشوی مخازن

شستشو مخازن یکی از کارهایی است که در کارخانه‌ها و کارگاه‌ها باید به‌صورت مرتب و مداوم انجام شود. مخازن معمولا دارای روغن‌ها و چربی‌های انباشته شده هستند و تمیز کردن مخازن، برای حذف روغن‌ها باید مداوم انجام شود. همچنین لوله‌ها و مجاری متصل به مخازن باید تمیز و پاکسازی شوند. سود مایع به خاطر قابلیت چربی‌زدایی که دارد؛ می‌تواند در تمیز کردن مخازن و حذف رسوبات، مفید باشد. سود مایع چربی‌های انباشته شده را در خود حل کرده و به شستشوی مخازن کمک می‌‌کند. سود مایع علاوه بر تمیز کردن مخازن و حذف رسوبات، برای ضدعفونی کردن مخازن هم مفید است.

سود مایع چیست؟

سدیم هیدروکسید از بازهای پرکاربرد و جز دسته نمک‌های سدیمی است. این ترکیب را با نام‌های مختلف مانند سود مایع، سود سوز آور، کاستیک سودا، هیدروکسید سدیم، قلیای مایع، هیدرات سدیم و سود کاستیک هم می‌شناسند. فرمول شیمیایی این ماده NaOH است. قلیای مایع رطوبت و آهن را به خودش جذب کرده و همچنین گاز کربن‌دی‌اکسید موجود در محیط را به خودش جذب می‌کند. سود مایع به‌سادگی در آب حل شده و در اتانول، گلیسیرین و متانول به‌یک اندازه یکسان حل می‌شود. این ویژگی نیز برای تمیز کردن مخازن و حذف رسوبات، ضدعفونی مخازن مفید است. از دیگر مشخصه‌های قلیای مایع این است که واکنش‌پذیری آن بالا بوده و به‌سرعت دی‌اکسیدکربن هوا را جذب می‌کند و خیلی زود در واکنش با مواد شیمیایی، دچار تغییرات شیمیایی می‌شود. حتی این ماده قابلیت انفجار را دارد و در صورتی که شوک شدید یا گرما ایجاد شود؛ دچار انفجار می‌شود. گرما عاملی است که پایداری سود مایع را از بین می‌برد. در حالت عادی و در دمای نرمال، این ماده پایدار است.

محلول‌های NaOH قادر هستند که در درجه دماهای مختلف نگهداری شوند؛ اما در دمای بیشتر از 13 درجه سانتی‌گراد، معمولا به مونوهیدرات جامد و محلول مایع تجزیه می‌شوند. به جز هیدروکسید سدیم که در حالت محلول وجود دارد؛ هیدروکسید بیشتر فلزات انتقالی نامحلول هستند. به‌این‌ترتیب هیدروکسید سدیم برای رسوب هیدروکسیدهای فلزات انتقالی کاربرد دارد. محلول‌های آبی غلیظ 50 درصد هیدروکسید سدیم ویسکوزیته مشخصه 78 میلی‌آمپر دارند که از ویسکوز آب یعنی 1 میلی‌آمپر خیلی بیشتر است. همچنین از ویسکوزیته روغن زیتون که 85 میلی‌آمپر است؛ بیشتر است. ویسکوزیته NaOH آبی مشابه هر ماده شیمیایی مایع با دمای سرویس آن رابطه عکس دارد. به‌عبارتی با بالا رفتن ویسکوزیته، دما گرانوی آن کاهش پیدا می‌کند و بالعکس. ویسکوزیته محلول‌های هیدروکسید سدیم نقش مستقیمی در کاربرد و همچنین ذخیره آن دارد.

میزان واکنش‌پذیری سود مایع

• سود مایع واکنش‌پذیری بالایی داشته و معمولا دچار تغییرات شیمیایی شدیدی می‌شود. به‌همین علت در پروسه شستشوی مخازن با سود مایع، مهم‌ترین نکته نگهداری از این ماده در شرایط ایمن است.
• امکان شوک شدید و انفجار در اثر گرما در این ماده بالا است.
• سود مایع معمولا پایدار است؛ اما درصورت گرم شدن پایداری خود را از دست می‌دهد.
• سود مایع معمولا در بافت‌های انسانی و حیوانی مانند پوست، چرم و چشم‌ها تاثیر منفی دارد. همچنین به‌سادگی با قندهای کاهنده مانند مالتوز فروکتوز و گالالکتوز واکنش نشان می‌دهد و باعث تولید منواکسید کربن می‌شود.

شرایط نگهداری سود مایع

نگهداری از سود مایع نیازمند رعایت شرایط ایمنی خاصی است. چرا که در اثر برخورد با پوست، خورندگی زیادی دارد. برای جلوگیری از تاثیرات خورندگی سود مایع، لازم است که موارد ایمنی را در پروسه تمیز کردن مخازن و حذف رسوبات و ضدعفونی مخازن در نظر گرفت. سدیم هیدروکسید را می‌توان از محلول‌‌های ترکیب مناسب متبلور کرد.

برای آشنایی بیشتر با سود مایع، لازم است که شیوه نگهداری آن را هم بدانید. محلول کاستیک سودا یا همان سود مایع، در شرایط بهینه، پایدار است؛ اما عمر انبارداری این ماده به‌نسبت شرایط انبارداری متفاوت خواهد بود. درصورتی‌که این ماده با هوا واکنش نشان دهد؛ کیفیت آن در گذر زمان تغییر خواهد داشت. این اتفاق به خاطر جذب دی‌اکسیدکربن از اطراف و ایجاد ذرات سدیم کربنات رخ می‌دهد. با‌این‌حال اگر محلول قلیای مایع در مخزن‌های فولادی پوشش‌دار که پوشش آن‌ها دچار آسیب شده باشد؛ نگهداری شود؛ آهن جذب خواهد شد. با ایجاد شرایط نگهداری ایمن و ایجاد شرایطی که طی آن سود مایع کمترین برخورد را با هوا و فلزات حاوی آهن داشته باشد؛ عمر نگهداری محلول سدیم هیدروکسید بیشتر خواهد بود.

خواص فیزیکی و شیمیایی سود سوزآور

زمانی که این ترکیب در آب حل شود؛ یا با اسید خنثی شود؛ میزان زیادی گرما تولید می‌کند. این گرما می‌تواند باعث احتراق و انفجار شود. همچنین میزان خورندگی این ماده بسیار زیاد است و عموما به‌صورت جامد یا محلول 50 درصد به کار می‌رود.

کاربردهای سود مایع

سود مایع یا سود سوزآور کاربردهای زیادی در صنایع دارد. حدود 56 درصد از تولیدات هیدروکسید سدیم در صنایع مختلف کاربرد دارند. 25 درصد از این ماده در صنایع غذایی بیشترین کاربرد را دارند. این ماده در نمک‌های سدیمی و مواد شوینده، به‌عنوان یک عامل تنظیم کننده اسیدی-قلیایی و سنتز مواد آلی استفاده می‌شود. از مهم‌ترین کاربردهای سود مایع، استفاده برای شستشوی مخازن و تمیز کردن مخازن، حذف رسوبات، ضدعفونی مخازن است.

به گفته کیمیا تهران اسید هیدوکسید سدیم برای تولید صابون، کاغذ، مواد منفجره، مواد زنگ‌زا و فراورده‌های نفتی استفاده می‌شود. همچنین این ماده برای تمیز کردن و پردازش فلزات، تمیز کردن پارچه‌های پنبه‌ای، شستشو و سفید کردن، تمیز کردن و پردازش فلزات، پوشش اکسید و آبکاری و استخراج الکترونیکی کاربرد دارد. قلیای مایع همچنین در زه‌کشی‌های تجاری و پاک‌کننده‌ها هم به کار می‌رود.

سود مایع کاربردهای مختلفی در صنایع متعدد دارد. از مهم‌ترین کاربردهای این ماده عبارت‌اند از:

• تولید صابون‌ها و شوینده‌ها: سدیم هیدروکسید، در تبدیل چربی‌ها و پی حیوانی و روغن‌های گیاهی به صابون نقش دارد. این ماده برای تولید سورفکتانت‌های آنیونی که از مواد ضروری و مهم در بیشتر محصولات پاک کننده و شوینده است؛ کاربرد دارد.
• محصولات نفتی: سود برای اکتشاف، فراوری نفت و گاز طبیعی استفاده می‌شود.
• کاغذ و خمیر کاغذ: بیشترین کاربرد سود کاستیک در تمام دنیا، استفاده از آن در صنعت کاغذسازی است. این ماده برای خمیرسازی و سفید کردن، جوهربری از کاغذهای بازیافتی و تصفیه آب استفاده می‌شود.
• پارچه: در صنعت تولید پارچه، سود مایع برای فراوری کتان و رنگرزی الیاف مصنوعی مانند نایلون و پلی‌استر کاربرد دارد.
• تولید سفید کننده: در این صنایع از سود کاستیک برای تولید سفیدکننده‌ها استفاده می‌شود. سفیدکننده‌ها کاربردهای صنعتی و خانگی زیادی مانند چربی‌بری و کنترل قارچ و کپک دارند. در شستشوی مخازن هم از همین و ویژگی برای تمیز کردن مخازن استفاده می‌شود.
• تولید آلومینیوم: در صنعت آلومینیوم‌سازی از سدیم هیدروکسید برای حل کردن سنگ معدن بوکسیت که ماده خام و اولیه تولید آلومینیوم است؛ استفاده می‌شود.
• شستشو مخازن: سدیم هیدروکسید تاثیر خوبی در چربی‌زدایی و تمیز کردن آلودگی‌ها دارد. به‌همین منظور از این ماده برای شستشو مخازن در صنایع استفاده می‌شود.

شستشو با سود مایع

سود مایع یک ماده قلیایی قوی است که قابلیت‌های زیادی به‌خصوص در تمیز کردن مخازن، حذف رسوبات، ضدعفونی مخازن دارد. از مهم‌ترین شاخصه‌های این ماده، قدرت آن در چربی‌زدایی است. چربی‌زدایی قوی سود مایع باعث شده است که این ماده در شستشوی مخازن کاربرد زیادی داشته باشد. شستشو با سود مایع برای مدت زمان زیادی مرسوم بوده است و در صنعت و تولید مواد شوینده شیمیایی هم از این ماده استفاده می‌شود.

در شستن دستگاه‌های تولیدی در کارخانه‌ها، شستن لوله‌های آب و فاضلاب، تمیزکاری ابزارآلات و شستشوی مخازن می‌توان از این ماده استفاده کرد. سود مایع نتیجه خوبی در شستشوی مخازن داشته و باعث می‌شود که نتیجه خوبی بگیرید. استفاده از این ماده رضایت مشتری را در پی خواهد داشت. شیوه شستن مخازن هم تاثیر زیادی در دریافت نتیجه دارد.

کاربرد سود مایع برای شستشوی مخازن

سود مایع کاربرد خوبی برای حل کردن چربی‌ها در خود دارد. به‌همین دلیل است که صاحبان صنایع و کارگاه‌هایی که دستگاه‌های آن‌ها در معرض چربی‌ها و روغن‌ها قرار دارد؛ از سود برای شستن مخازن و سایر قطعات و ابزار استفاده می‌کنند. شستشو با سود مایع در زمینه‌های متعددی انجام می‌شود. برای مثال اگر قصد پاکسازی مخازن و وسایل و ابزار فلزی را داشته باشید؛ باید آن‌ها در محلول‌های آب و سود مایع برای چند دقیقه قرار دهید. پس از آبکشی می‌توانید از تمیزی و پاک شن آن‌ها لذت ببرید. از طرفی شستشو دستگاه‌های مواد غذایی مانند دستگاه‌های تولید شیرینی‌جات، قند و شکر بعد از اینکه دستگاه‌ها خیس شدند؛ ترکیبی از سود پرک و آب و نمک را تهیه کرده و لوله‌ها و قطعات را با آن تمیز می‌کند.

سود مایع تاثیر خوبی در تمیز کردن و باز کردن لوله‌ها دارد. به‌جز شستشوی مخازن  و کاربردهای سدیم هیدروکسید در صنایع، این ماده در خانه هم کاربرد دارد. از مهم‌ترین کاربردهای سود مایع در خانه، باز کردن لوله‌های سینک است. سینک‌های ظرفشویی معمولا با چربی‌های انباشته، مسدود می‌شوند. سود پرک می‌تواند گزینه خوبی برای از بین بردن گرفتگی‌ها باشد. برای این منظور می‌توانید مقدار کافی از این ماده را در سینک ریخته و به‌آرامی کمی آب به‌آن اضافه کنید. این ترکیب شروع به جوشیدن کرده و لوله‌ها را تمیز می‌کنند.

کاربرد سود مایع برای تمیز کاری

سدیم هیدروکسید به خاطر در دسترس بودن و مقرون‌به‌صرفه‌ بودن و راحتی تشخیص کاربرد زیادی در تمیزکاری دارد. اگرچه این ماده شیمیایی برای تمیز کردن مناسب است؛ اما باید در زمان کار با آن تمام نکات ایمنی را درنظر بگیرید. چرا که درصورت برخورد این ماده با بدن شاهد سوختگی پوست خواهید بود. همچنین استنشاق و بلعیدن این ماده، آسیب‌های داخلی را در پی دارد. حتی بخارات این ماده در صورت تماس با چشم، باعث ایجاد آسیب می‌شوند.

کاربرد سود مایع برای از بین بردن میکروب‌ها

سدیم هیدروکسید به‌نسبت غلظت سود مایع، باعث غیرفعال شدن ویروس‌ها می‌شود. این ماده شیمیایی همچنین می‌تواند مخمرها، قارچ‌ها و اندوتوکسین‌ها را هم از بین ببرد. کارایی که این ماده در حذف میکروارگانیسم‌ها دارد؛ باعث می‌شود که سود مایع در صنایع پزشکی و بهداشتی، کاربرد زیادی داشته باشد. هچنین برای ضدعفونی مخازن کاربرد داشته باشد.

کاربرد سود مایع در شستشو مخازن

سود مایع عملکرد خوبی در چربی‌زدایی و باز کردن مجاری دارد. غلظت سود مایع تاثیر خوبی در این زمینه دارد. به‌همین دلیل است که در صنایع و کارگاه‌ها از سود مایع در تمیز کردن مخازن استفاده می‌شود.

کاربردهای سود مایع در کارواش‌ها

بیشترین کاربرد سود مایع در کارواش‌ها است. این ماده به‌خاطر قابلیت چربی‌زدایی که دارد؛ کاربرد خوبی در کارواش‌ها دارد. با سود مایع می‌توانید لاستیک یا بخش‌هایی از داخل خودرو مانند موکت یا کف را تمیز کنید. سود پرک در شستشو کاربرد دارد. سود چربی‌زدا برای مواد اسیدی، چربی و آلودگی‌هایی که به تایر یا بخش‌های غیرفلزی خودرو چسبیده باشند؛ از بین ببرد.

البته بدنه خودرو و قطعات خودرو نباید با سود تماس داشته باشند. چرا که این روند باعث از بین رفتن رنگ و وارد شدن آسیب به قطعه می‌شود. سود خاصیت قلیایی دارد و مواد اسیدی را از بین می‌برد. همین امر سبب می‌شود که استفاده از سود برای تمیز کردن لاستیک‌ها رواج بیشتری داشته باشد.

نکات ایمنی کار با سود مایع

پاک کنندگی زیاد سود مایع ناشی از شدت قلیایی بودن این ماده است. این ماده می‌تواند چربی‌ها را کاملا در خود حل کرده و از بین ببرد. ممکن است این ماده برای سلامتی انسان و کاربران خطرناک باشد. به‌همین دلیل افرادی که از سود مایع استفاده می‌کنند؛ باید کاملا مراقب باشند و نکات ایمنی را رعایت کنند.

زمانی که سود مایع با آب ترکیب شود؛ یک گاز سمی تولید می‌شود که در فضای بسته می‌تواند باعث ایجاد آسیب‌های شدید در اندام‌های تنفسی شود. تماس این ماده با پوست، چشم و دیگر اندام‌هایی بدن نیز خطر زیادی دارد و باعث خوردگی و سوختگی می‌شود. پس در زمان کار با این ماده باید از پوشش مناسب استفاده کرده و لوازم ایمنی مانند عینک، لباس کار، چکمه و غیره را استفاده کنید. در شستشوی مخازن با سود مایع، رعایت نکات ایمنی اهمیت زیادی دارد.

درصورتی که از سود پرک استفاده برای شستشوی مخازن استفاده می‌کنید؛ آبی که برای شستشو و ترکیب با سود پرک استفاده می‌شود؛ باید دمای 50 درجه‌ای داشته باشد. همچنین توصیه ما این است که اگر با شیوه شستن مخازن و شستشو با سود پرک آشنایی ندارید؛ کاملا در خصوص آن مطالعه کرده و با دقت و احتیاط از این ماده استفاده کنید.

شرایط نگهداری سود مایع

سود مایع  یک مایع پایدار است و کاربرد زیادی در شستشوی مخازن دارد؛ اما ماندگاری آن به شرایط نگهداری این ماده بستگی دارد. اگر این ماده در ارتباط با هوا قرار بگیرد؛ کیفیت آن در گذر زمان کاهش پیدا می‌کند. چرا که این ماده هوای اطراف را جذب کرده و به شکل سدیم کربنات جامد درمی‌آید.

درضمن اگر این محلول در مخزن‌های فولادی پوشش‌دار که حاوی پوشش‌های آسیب‌دیده باشند؛ نگهداری شود؛ می‌تواند آهن را جذب کند. برای نگهداری اصولی این ماده باید شرایطی برای احتمال حداقلی ترکیب این ماده با هوا و آهن فراهم کنید. عمر نگهداری محلول هیدرات سدیم با این شرایط افزایش پیدا می‌کند.

چالش‌های ذخیره سود سوزآور

ازآنجایی‌که سود مایع قابلیت خورندگی و لغزندگی زیادی دارد؛ در هنگام نگهداری از این ماده باید دو نکته را در نظر داشته باشید.

دما: دما از مهم‌ترین پارامترهایی است که در نگهداری این ماده باید در نظر بگیرید. دما باید کاملا کنترل شود؛ چرا که بالا رفتن دما احتمال انفجار ماده را افزایش می‌دهد.

مخزن ثانویه: سود مایع همواره ممکن است به محیط آسیب بزند. در نتیجه باید از یک مخزن ایمن برای نگهداری از آن استفاده کنید.

نحوه نگهداری از سدیم هیدروکسید

برای نگهداری از این ماده به مخزن pvc/cpvs  و یا استیل 316 نیاز دارید که در آن از پیچ و مهره‌های استیل 316 استفاده شده است.

دمای نگهداری از این ماده 37 درجه سانتی‌گراد است.

سیستم نگهداری و لوله‌کشی باید حاوی دریچه‌های متفاوت باشد؛ اما برای سدیم هیدروکسید غلیظ شده، دمای بیشتر از 21 درجه مناسب است.

سیستم مخزن باید حداقل لوله‌کشی را داشته باشد تا از انجماد و رسوب جامدات جلوگیری شود.

برای نگهداری مخزن ذخیره هیدروکسید سدیم گنجانده شود. همچنین طراحی ایمن باید بتواند کل حجم سیستم را شامل شود. مخازن دوجداره برای این منظور مناسب هستند.

تفاوت سود مایع و سود پرک

سود مایع و سود پرک دو تا از رایج‌ترین اشکال هیدروکسید سدیم هستند که هر دو کاربردهای زیادی در صنایع دارند. ساختار شیمیایی این دو ماده کاملا مشابه هم هستند؛ اما تفاوت‌های کلیدی در ساختار فیزیکی این دو وجود دارد:

شکل ظاهری: سود مایع یک مایع شفاف و بی‌رنگ است؛ اما سود پرک یک ماده جامد سفید رنگ و متخلخل است.

غلظت: سود مایع به راحتی در آب حل می‌شود؛ اما سود پرک حلالیت کمتری داشته و برای حل شدن به زمان بیشتری نیاز دارد.

خورندگی: هر دو ماده خورندگی دارند؛ اما سود مایع به خاطر ماهیت مایعی که دارد؛ خطر سوختگی شیمیایی بیشتری ایجاد می‌کند.

نگهداری و حمل‌ونقل: سود مایع به خاطر ماهیت مایع، نیازی به ظروف مخصوص و احتیاط بیشتر در حمل‌ونقل دارد؛ اما سود پرک به دلیل جامد بودن، شرایط حمل‌ونقل ساده‌تری دارد.

کاربرد: هر دو نوع سود مایع و سود پرک کاربردهای زیادی در صنایع و شستشوی مخازن دارند؛ اما کاربردهای آن‌ها با هم متفاوت است.

انتخاب بین سود مایع و سود پرک

در هر صنایع و به‌نسبت کاربردی که مد نظرتان است؛ باید بین سود مایع یا سود پرک یکی را انتخاب کنید. پارامترهای زیر در خصوص انتخاب بین دو ماده شما را راهنمایی می‌کند:

غلظت: اگر به غلظت بیش از 99 درصد نیاز دارید؛ سود پرک انتخاب بهتری است.

حلالیت: اگر به حلالیت سریع نیاز دارید؛ سود مایع گزینه مناسب‌تری است. همین امر سبب می‌شود که سود مایع برای شستشوی مخازن کاربرد بیشتری داشته باشد.

سهولت استفاده: اگر به ماده‌ای با سهولت استفاده بیشتر نیاز دارید؛ سود پرک گزینه بهتری است.

ایمنی: هر دو نوع سود مایع و سود پرک خورده هستند؛ اما استفاده از سود مایع خطر بیشتری دارد.

هزینه: سود پرک به خاطر غلظت بیشتر، قیمت بیشتری دارد.

نکات مهم در خصوص خرید سود مایع

سود مایع 50 درصد از پرکاربردترین سودهای مایعی است که در صنایع مختلف مانند کاغذسازی، نساجی، آلومینیوم، نفت و گاز، صنایع غذایی و آشامیدنی، تصفیه آب، تولید شوینده و محصولات بهداشتی، داروسازی، رنگ و صنایع فلزی از آن استفاده می‌شود. همچنین سود مایع برای شستشوی مخازن کاربرد دارد. از مهم‌ترین نکاتی که در زمان خرید سود مایع باید به آن توجه کنید؛ شامل موارد زیر است:

• در زمان خرید به غلظت سود مایع توجه کنید.
• از شرکت معتبر و شناخته شده خرید کنید.
• از قیمت مناسب و سود رقابتی این ماده مطمئن شوید.
• از کیفیت و مرغوبیت سود مایع مطمئن شوید.

سخن آخر

سدیم هیدروکسید یک ماده شیمیایی پرکاربرد در صنایع است که در موارد متعدد از آن استفاده می‌شود. این ماده قادر است چربی‌ها و روغن‌ها را در خود حل کرده و روغن‌های انباشته شده به  پاکسازی مخازن کمک کند. به کمک این ماده می‌توانید انباشتگی چربی‌ها را برطرف کنید. همین امر سبب شده است که سدیم هیدروکسید و به خصوص سود مایع در شستشوی مخازن کاربرد زیادی داشته باشد. این ماده قادر است چربی‌های انباشته شده و روغن‌های اضافی را در مخازن تمیز کرده و آن را برای استفاده مجدد آماده کند. فرقی نمی‌کند که از مخازن برای ذخیره و نگهداری کدام مواد استفاده می‌کنید؛ درهرصورت سود مایع برای تمیز کردن مخازن کاربرد دارد.

سوالات متداول

درصورتی‌که سود مایع نشت کند؛ چه می‌شود؟

سود مایع خطرات زیادی برای پوست، اندام داخلی بدن، دستگاه تنفس و غیره دارد. درصورت نشست این ماده خطراتی افراد حاضر در محیط را تهدید می‌کند. برای جلوگیری از بروز خسارت، موارد زیر را در نظر بگیرید:

پرسنل را تخلیه کرده و ورودی منطقه را کاملا ایمن و کنترل کنید.

محیط را از سود مایع و بخارات آن تمیز کنید.

مواد جامد را به ایمن‌ترین روش جمع‌آوری کرده و در ظروف دربسته قرار دهید.

تمام منابع اشتعال را از بین ببرید.

از آب برای تمیز کردن سدیم هیدروکسید استفاده نکنید. چرا که احتمال انفجار وجود دارد.

کدام موارد با هیدروکسید سدیم سازگار نیست؟

سدیم هیدروکسید با فلزات، واکنش نشان داده و گاز هیدروژن قابل اشتعال و انفجاری آزاد می‌کند. همچنین باید این ماده را از تماس با عوامل اکسید کننده، حلال‌های کلردار و آمونیاک و مواد آلی دور نگه دارید.