کربنات سدیم 

کربنات سدیم یک ترکیب شیمیایی معدنی است. کربنات سدیم چیزی است که معمولاً به عنوان خاکستر سودا شناخته می شود. خاکستر سودا از ترونا استخراج می شود. ترونا یک نمک مضاعف حاوی کربنات سدیم و کربنات هیدروژن سدیم است که در نتیجه یک سری فرآیندهای تبخیر در دریاچه ها ایجاد شده است. کربنات سدیم که اغلب به آن سودای شستشو یا خاکستر سودا می گویند، مهمترین ماده شیمیایی اساسی است. مزیت بزرگ آن نسبت به هیدروکسید سدیم این است که خورنده نیست و بنابراین حمل و نقل آن ایمن تر است. در مورد تفاوت کربنات سدیم و بی کربنات سدیم نیز می‌توانید در این مقاله ببینید.

مشخصات محصول کربنات سدیم

کربنات سدیم چیست

پودر کربنات سدیم یکی از مهم ترین مواد شیمیایی صنعتی است که به طور وسیعی در تولید دیگر فرآورده های قلیایی ، نمک های سدیم و …. به کار می رود.

از کربنات سدیم به عنوان یک افزودنی خوراکی برای تنظیم اسیدیته، ضد خوردگی ، تقویت کننده و… استفاده می شود.

سودا اش نام متداول سدیم کربنات بدون آب با کاربرد صنعتی است. کربنات سدیم نمک سدیم اسید کربنیک است. این ماده در حالت عادی به صورت جامد سفید رنگ می باشد. کربنات سدیم در مقیاس صنعتی از طریق فرآیند سولوی و با استفاده از آمونیاک، سنگ آهک و نمک تولید می شود. یکی از مهم ترین کاربردهای کربنات سدیم استفاده از این ماده در صنعت تولید شیشه است.

کربنات سدیم با نام های soda crystals ، washing soda و soda ash نیز شناخته می شود. فرمول شیمیایی آن Na2CO3 است. خلوص این محصول معمولا براساس مقدار Na2O گزارش می شود به طوریکه هر یک کیلوگرم سدیم کربنات دارای 0.585 کیلوگرم Na2O می باشد. شکل زیر ساختار شیمیایی کربنات سدیم را نشان می دهد.

کربنات سدیم دارای یک بنیان آنیونی CO3-2 و دو بنیان کاتیونی Na+ است. این ماده به شکل کریستال های هپتا هیدرات ، مونو هیدرات و دکاهیدرات وجود دارد. فرم مونوهیدرات آن دارای 85 درصد وزنی کربنات سدیم بوده که به شکل کریستال های کوچک از کریستالیزاسیون محلول اشباع در دمای بالای 35 درجه سلسیوس به دست می آید. فرم هپتاهیدرات دارای 45 درصد وزنی سدیم کربنات است و در دمای 32 الی 35 درجه سلسیوس بدست می آید. فرم دکاهیدرات آن که Washing soda هم نامیده می شود دارای 37 درصد وزنی سدیم کربنات است و در دمای زیر 32 درجه سلسیوس بدست می آید. سدیم کربنات معمولا به شکل هپتا هیدرات وجود دارد که به آسانی به فرم پودر سفید مونو هیدرات در می آید. سدیم کربنات دارای خاصیت قلیایی نسبتا قوی است و از خاکستر بسیاری از گیاهان قابل استحصال است. این محصول بیش از 5000 سال است که مورد استفاده انسان قرار گرفته است. مصریان باستان شکل طبیعی نمک قلیایی ترکیبی شامل سدیم کربنات دکاهیدرات و سدیم بی کربنات را استفاده می کردند. آنها این نمک قلیایی را به عنوان صابون شستشو بکار می بردند. همچنین در تولید شیشه نیز از این ماده استفاده می کردند. در سال 1791 شیمیدان فرانسوی نیکلاس لبانس کربنات سدیم را به شکل امروزی تهیه نمود تا اواسط قرن نوزدهم این محصول عمدتا از خاکستر گیاهان استخراج می شد و به همین دلیل نام soda ash بر آن نهاده شده است. سدیم کربنات هم به شکل طبیعی در طبیعت وجود دارد و هم از روش های مختلف شیمیایی تولید می گردد. ماده معدنی آن ترونا می باشد.

کربنات سدیم از کجا بخرم

کیمیا تهران اسید فروشنده کربنات سدیم خوراکی و صنعتی می باشد. انواع کربنات سدیم سبک و کربنات سدیم سنگین پتروشیمی های سمنان ، شیراز و مراغه موجود است.

کربنات سدیم سبک و سنگین

کربنات سدیم دارای سه گرید اصلی شیمیایی ، دارویی و آزمایشگاهی است. گرید شیمیایی آن که در اندازه های مختلف ارائه می شود شامل انواع کربنات سدیم سبک ، متوسط و سنگین است.

تفاوت کربنات سدیم سبک و سنگین

کربنات سدیم ها تنها در تعدادی از ویژگی های فیزیکی مانند چگالی بالک و اندازه ذره متفاوت هستند و سایر خواص فیزیکی و شیمیایی آنها یکسان است. کربنات سدیم سبک دارای چگالی 0.45 تا 0.6 گرم بر سانتیمتر مکعب است و معمولا در صنایع نفت و تصفیه آب کاربرد دارد. کربنات سدیم سنگین دارای چگالی 0.85 تا 1.1 گرم بر سانتیمتر مکعب است و معمولا در صنایع شیشه و شوینده کاربرد دارد.

 کاربرد کربنات سدیم

سدیم کربنات ( سودا اش ) جز موادی است که دارای کاربردهای متنوع در صنایع می باشد. از مهم ترین کاربردهای این محصول عبارتند از :

1.ساخت شیشه : کربنات سدیم در صنایع شیشه سازی کاربرد دارد. بکارگیری این ماده در شیشه سازی سبب کاهش دمای تشکیل شیشه و صرفه جویی در مصرف انرژی می شود.

2.تولید مواد شیمیایی : در تولید مواد شیمیایی مختلف مانند سدیم بی کربنات ، سدیم سیلیکات ، سدیم تری پلی فسفات ، سدیم دی کرومات ، سدیم آلومینات ، سدیم سیانید و … به کار می رود.

3.تولید کاغذ : در صنایع تولید کاغذ به عنوان عامل تنظیم کننده اسیدیته و همچنین به منظور رنگ زدایی از کاغذ باطله به کار میرود.

4.کربنات سدیم در شوینده ها : این ماده در تولید صابون و دترجنت ها به عنوان عامل آلکالی استفاده می شود.

5.نرم کردن آب : در فرایند تعویض یونی موجب حذف یون های کلسیم و منیزیم از آب و کاهش سختی آن میشود.

6.مخازن آب شهری : به عنوان یک افزودنی رایج در مخازن شهری جهت خنثی سازی اثر اسیدی کلر و افزایش ph به کار می رود.

7.کاربرد خانگی : در خانه ها به عنوان نرم کننده آب در شستشوی لباس ها به کار می رود. این ماده با یون های منیزیم و کلسیم موجود در آب سخت مقابله می کند و مانع از تشکیل پیوند بین آنها با ماده شوینده به کار رفته است. بدون استفاده از سدیم کربنات شوینده اضافی برای خیساندن یون های منیزیم و کلسیم نیاز می شود.

8.رنگرزی : به عنوان عامل استحکام دهنده پیوند بین رنگ و الیاف استفاده می شود.

9.صنعت غذا : به عنوان تنظیم کننده ph و نگهدارنده استفاده می شود.

10. الکترولیز : به عنوان یک الکترولیت موجب افزایش سرعت تجزیه آب می شود.

11. تاکسیدرمی : در فرآیند حذف گوشت از استخوان ها به کار می رود.

12. آزمایشگاه های شیمی : به عنوان استاندارد اولیه در واکنش های تیتراسیون به کار می رود.

13. خمیر دندان : به عنوان عامل افزایش دهنده ph دهان و عامل کف ساز به کار می رود.

14. آجر سازی : به عنوان عامل مرطوب کننده در تولید خمیر موجب کاهش مقدار مصرف آب می شود.

15. صنعت نساجی : به عنوان عامل ضد اسید در فراوری ابریشم به کار می رود.

16. پتروشیمی و تصفیه نفت خام : به عنوان خنثی ساز در فرایند های پتروشیمی استفاده می گردد.

17. تصفیه روغن های گیاهی : به عنوان عامل جدا کننده اسید های چرب آزاد عمل می کند.

18. گوگرد زدایی از دود : در فرایند حذف گوگرد از دود خروجی از دودکش ها استفاده می گردد.

کربنات سدیم در شیشه سازی

حدود 45% تولید جهانی کربنات سدیم در صنعت شیشه سازی استفاده می شود. بکارگیری این ماده در شیشه سازی سبب کاهش دمای تشکیل شیشه از 1700 به 1500-1450 درجه سانتی گراد می شود که از طرفی در مصرف انرژی صرفه جویی کرده و عمر نسوز را کاهش می دهد. کربنات سدیم کمتر از 20% از حجم تمام شیشه های نوع آهک را شامل می شود ولی 60% هزینه را به خود اختصاص می دهد مانند شیشه های تخت ، شیشه های پنجره و ظروف شیشه ای. انواع دیگر شیشه می تواند از کربنات سدیم کمتری استفاده کند چون مقدار کمتری سود نیاز دارد. مانند شیشه های بوروسیلیکات ، پیرکس ، فایبرگلاس ، ظروف تخت شیشه ای ، لوازم آزمایشگاهی، شیشه تلویزیون ، مانیتور و غیره.

مهمترین کاربرد سدیم کربنات در تولید شیشه است. در صنایع شوینده ها و صابون ، صنایع رنگ و رنگ سازی ، صنایع نساجی ، چرم سازی ، کاغذ ، صنایع فلزی ، واحدهای تصفیه نمک ، باطریسازی ، ریخته گری،در کارگاه های آجرپزی ، تولید بستنی چوبی و…

روش تولید کربنات سدیم :

مواد اولیه مورد نیاز برای تولید کربنات سدیم به روش سولوی عبارتند از سنگ آهک ، نمک معمولی و آمونیاک که طبق واکنش های زیر کربنات سدیم تولید می کنند.

CaCO3 à CO2+ CaO

2NH3 + CO2 + H2Oà (NH4)2CO3

(NH4)2CO3 + CO2 + H2O à 2NH4HCO3

NH4HCO3 + NaCl à NaHCO3+ NH4Cl

2NaHCO3 à Na2CO3+ CO2 + H2O

منابع سنگ آهک و نمک در کشور به وفور یافت می شود ( مانند معادن آبقوی ، نمک زار جاجرود و سبزوار، حصار یزدان) و در مسیر تامین آنها مشکل خاصی وجود ندارد. همچنین آمونیاک در واحد های تولید اوره و آمونیاک کشور قابل تامین است.

مراحل تولید کربنات سدیم :

مرحله اول تولید بی کربنات سدیم :

انجام واکنش بوسیله عبور محلول غلیظ آب نمک از درون دو برج متوالی می باشد که در برج اول حبابهاي آمونیاك از پائین برج بالا آمده و توسط محلول آب نمک جذب و حل می شود. در برج دوم با تزریق گاز دي اکسید کربن، حبابهاي این گاز از محلول آب نمک آمونیاکی عبور کرده و بی کربنات سدیم حاصل می شود. دي اکسید کربن مورد نیاز این مرحله توسط تجزیه حرارتی سنگ آهک بدست می آید.

در فرآیند حرارت دادن سنگ آهک، علاوه بر گاز دي اکسید کربن، اکسید کلسیم نیز بدست می آید که این ماده در بخش بازیافت آمونیاك مصرف خواهد شد. محلول حاصل از این فرآیند شامل بی کربنات سدیم و محلول کلرید آمونیوم می باشد که با عبور از فیلتر، بی کربنات سدیم جداشده و به مرحله دوم و تولید کربنات سدیم منتقل می شود.

مرحله دوم تولید کربنات سدیم :

بی کربنات سدیم حاصل از فرآیند اول، به روش تجزیه حرارتی (کلسیناسیون) در دماي حدود 200 درجه

سانتیگراد، با از دست دادن دي اکسید کربن و آب، به کربنات سدیم تبدیل می شود. دي اکسید کربن

بدست آمده در این فرآیند جهت استفاده مجدد، به مرحله اول برگشت داده می شود.

مرحله سوم بازیافت آمونیاك :

در بخش جانبی این فرآیند، کلرید آمونیوم با اکسید کلسیم حاصل از فرآیند تجزیه حرارتی سنگ آهک، واکنش داده و آمونیاك احیا شده و به مرحله اول واکنش بازگشت می نماید. همچنین محصول دیگر این فرآیند کلرید کلسیم می باشد که بعنوان محصول جانبی قابل فروش می باشد.

در فرآیند تولید کربنات سدیم، آمونیاك به مقدار کمی تنها بابت میزان اتلافات به واکنش اضافه شده و مواد اولیه اصلی، سنگ آهک، نمک کلرید سدیم و انرژي می باشد. محصولات بدست آمده علاوه بر کربنات سدیم، کلرید کلسیم نیز می باشد.

روش دیگر تولید کربنات سدیم، فرآیند حاصل از ترکیبات معدنی مانند ترونا و نفلین می باشد که این روش در کشورهایی مانند آمریکا و ترکیه که داراي ذخایر بزرگ ترونا هستند به کار میرود.

 بسته بندی کربنات سدیم :

پودر کربنات سدیم صنعتی در کیسه های 50 کیلوگرمی و کربنات سدیم آزمایشگاهی در بسته های 1 کیلوگرمی موجود می باشد.

کربنات سدیم | سودا اش

پودر کربنات سدیم یکی از مهم ترین مواد شیمیایی صنعتی بوده که در کارخانجات متعدد تولید کننده مواد شیمیایی در ایران تولید می شود. این ماده در دو نوع کربنات سدیم سبک و کربنات سدیم سنگین وجود دارد. کربنات سدیم پودری سفید رنگ، بدون بو و جذب کننده رطوبت می باشد که با نام های بسیاری از جمله سودا اش در بازار شناخته شده است.

کربنات سدیم در واقع همان نمک سدیم اسید کربنیک است که بصورت پودر سفید رنگ بوده، روش تولید سدیم کربنات در گرید صنعتی با استفاده از فرآیند سولوی و سنگ آهک، آمونیاک و نمک می باشد. طبق آمارهای جهانی بیش از نیمی از تولید این ماده در صنعت تولید شیشه مورد استفاده قرار می گیرد.

قیمت کربنات سدیم

کیمیا تهران اسید به عنوان مرجع مواد شیمیایی در ایران محصول کربنات سدیم سبک را با بهترین کیفیت و قیمت رقابتی در بازار عرضه می کند. جهت اطلاع از قیمت کربنات سدیم و ثبت سفارش یا شماره 36303710 داخلی بازرگانی تماس حاصل فرمایید. همکاران ما آماده پاسخگویی به سوالات مشتریان گرامی می باشند.

بستــــه بندی 

کربنات سدیم صنعتی کیسه های 50 کیلوگرمی

کربنات سدیم آزمایشگاهی پک 1 کیلوگرمی

تفاوت کربنات سدیم سبک و سنگین

تفاوت کربنات سدیم در دو نوع سبک و سنگین در تعداد مش بندی، چگلی، اندازه ذرات تشکیل دهنده و کاربرد آنها می باشد و می توان گفت هیچ گونه تفاوتی در ترکیبات شیمیایی با یکدیگر ندارند.

کربنات سدیم سنیگن

ذرات درشت تری نسبت به کربنات سدیم سبک دارد، چگالی آن تقریبا 1000 کیلوگرم بر متر مکعب می باشد. اندازه ذرات تشکیل دهنده آن 300 تا 500 میکرون است.

کاربرد اصلی آن در صنایع تولید شیشه می باشد چرا که ذرات درشت تری دارد و از ایجاد گرد وخاک به شدت جلوگیری می کند. همچنین در هنگام حمل شیشه ها مانع از پخش شدن و پرتاب ذرات شیشه می شود.

کربنات سدیم سبک

اندازه ذرات کربنات سدیم سبک حدود 100 میکرون می باشد. چگالی آن تقریبا 500 کیلوگرم بر متر مکعب است.

بیشترین کاربرد آن در تولید انواع مواد شیمیایی و کارخانجات تولید کننده مواد شوینده می باشد.