اسانس

مشخصات محصول اسانس

• نام محصول : اسانس.
• گرید : 1. اسانس دارویی 2. اسانس خوراکی 3. اسانس آزمایشگاهی

انواع اسانس

10 نوع اسانس موجود :

1.اسانس پرتقال 2. اسانس توت فرنگی 3. اسانس نعناع 4. اسانس بابونه 5. اسانس مورد 6. اسانس رزماری 7. اسانس لیمو 8. اسانس میخک 9. اسانس شوید 10. اسانس کاج

عطرمایه یا اسانس محلول یا عصاره الکلی همراه با روغن فرار است. اسانس ترکیبی فرار است که مجموعه ای از اجزای ترپنی را دارا می باشد. اسانسها و سایر مواد معطر گیاهی به وسیله روش های مختلفی همچون : استخراج با فشار سرد، تقطیر، استخراج بوسیله حلال، تقطیر در شرایط خلا به وسیله مایکروویو ، خیساندن و استخراج با روغن های جاذب از مواد گیاهی استحصال می شوند.

محصولات حاصل از استخراج معمولا به نام های عصاره تام ، ابسولوت، پماد یا رزینوئید خوانده شده و اسانس نامیده نمی شوند. عنوان اسانس فقط برای روغن های تقطیر شده یا استخراج شده به کار می رود.

هنگام استفاده از بعضی از محصولات ، بوی مطبوعی متناسب با عملکرد آن محصول به مشام می رسد. به عنوان مثال وقتی که از یک صابون ، خمیر دندان و یا محصولات مشابه آنها استفاده می کنیم، اغلب بوی یک میوه و یک گیاه خاص را احساس می کنیم. همچنین هنگام مصرف فرآورده های خوراکی ممکن است بو و یا طعم خاصی را درک کنیم و یا موقع خرید در یک فروشگاه به انواع محصولات مختلف با برچسب تبلیغاتی که خریدار را از کیفیت کالا آگاه میکنند برخورد می کنیم. به طور معمول در قفسه یک فروشگاه شامپو یا صابونی را مشاهده می کنیم که در رنگ های مختلف موجود می باشد و پس از دقت در مشخصات آنها در می یابیم که یکی از تفاوت های این محصولات بوی آنها است و یا می توان آدامس هایی با طعم های مختلف را تهیه کنیم.

یکی از گروه های مواد موثره گیاهان، اسانس ها هستند. اسانس ها از نظر ترکیب شیمیایی همگن نیستند ، بلکه به صورت ترکیب های مختلفی مشاهده می شوند، ولی به طور کلی از گروه شیمیایی موسوم به ترپن ها هستند و یا منشا ترپنی دارند. این ترکیبات معمولا از بو و مزه تندی برخوردارند و وزن مخصوص آنها اغلب از آب کمتر است. این مواد به روغن های فرار یا روغن های خاص نیز معروفند.

اسانس ها در سلول ها و کرک های ترشحی منفرد و یا مجتمع، غده های ترشحی، مجاری ترشحی در قسمت های سطحی و درونی اندام های مختلف برگ ها، میوه ها، جوانه ها و شاخه های گیاهان وجود دارند. سلول ها و بافت های ترشحی مذکور ممکن است تنها در یک اندام گیاه وجود داشته باشند ( مثلا تنها در گل یا میوه) و یا ممکن است در اندام های مختلف گیاه پراکنده باشند. در این صورت اسانس های حاصله از نظر کمیت، کیفیت و همچنین عناصر و اجزا تشکیل دهنده از اندامی به اندام دیگر تفاوت دارند، به طوری که مثلا تولید کنندگان عطر و ادکلن به خوبی می دانند که اسانس های حاصل از گل های نارنج تلخ در مقایسه با اسانس های استخراج شده از پوست و میوه این گیاه از کیفیت و ارزش بیشتری برخوردار می باشند. از این رو یکی از مهمترین مسائل گیاهان دارویی مطالعه و تحقیق در مورد اسانس موجود در اندام های مختلف یک گیاه و مقایسه آنها از نظر میزان کیفیت و کمیت با یکدیگر می باشد. اسانس های معمولا در داخل سلول های گیاهی به شکل قطرات کروی و گلبول مانند جای گرفته اند. وجود اسانس تنها در حدود 2000 گونه از 250000 گونه گیاه گلداری که تاکنون شناخته شده ، گزارش گردیده است. مهمترین گیاهان دارویی حاوی اسانس متعلق به خانواده های نعناع ، سراب، مورد، گشنیز، کاسنی، سرو و تعداد کمی از گیاهان دیگر می باشد.

اسانس ها چه ترکیباتی هستند

اسانس ها ترکیبات معطری هستند که در اندام های مختلف گیاهان یافت می شوند. در واقع اسانس ها مخلوطی از مواد مختلف با ترکیبات شیمیایی بسیار متفاوت از یکدیگر بوده و دارای بوی بسیار قوی می باشند. در دمای محیط اسانس ها در مجاورت هوا تبخیر می شوند و به همین دلیل به آنها روغن های فرار، روغن های معطر، روغن های استری و یا اسانس های روغنی می گویند.

مصرف اسانس ها به چه زمانی باز می گردد : استعمال اسانس ها به دوران باستان باز می گردد، به طوریکه مصریان باستان 4500 سال پیش از میلاد مسیح از روغن های معطری که از گیاهان بدست می آوردند برای انجام مناسک مذهبی ، آئین ها و نیز مداوای بیماران استفاده می کردند. نوشته هایی بدست آمده است که نشان می دهد مصریان 40 قرن قبل از میلاد می دانستند که چگونه اسانس ها را از گیاهان بدست آورند. در واقع مصریان از اسانس ها برای مومیایی کردن فراعنه استفاده می کردند . مومیاگران بعد از خارج نمودن احشا، شکم جسد را از اسانس های سیر ، دارچین و اسانس های معطر دیگر پر می کردند.

اسانس ها دارای چه خصوصیاتی هستند

به طور کلی اسانس ها ترکیبات بی رنگی هستند، به خصوص اگر تازه تهیه شده باشند. با گذشت زمان به علت اکسید شدن رنگ آنها تیره می گردد. آنها در الکل کاملا حل می شوند، در صورتی که با آب غیر قابل اختلاط هستند. اما به اندازه کافی در آب حل شده و بوی خود را به آن انتقال می دهند. مواد اصلی موجود در اسانس ها در اثر حرارت و گرما تغییر می یابند. بوی اسانس ها به طور محسوسی در معرض هوا تغییر می کند. همچنین طعم اسانس ها نیز با یکدیگر متفاوت است و می توان گفت اسانس ها دارای طعم های شیرین ، تلخ ، ملایم ، گس و سوزاننده می باشند.

تفاوت اسانس ها یا روغن های معطر با روغن های معمولی در این است که اسانس ها یا روغن های معطر فاقد ترکیبات اسیدهای چرب هستند و برخلاف روغن های معمولی تند نمی شوند و همچنین اسانس ها بر روی کاغذ یا پارچه ، لکه چربی بر جای نمی گذارند.

اسانس ها بسته به نوع گیاه ممکن است در اندام های مختلف گیاه وجود داشته باشد. نکته حائز اهمیت این است که برای بدست آوردن حداکثر مقداراسانس در یک گیاه ، باید حتما گیاه را قبل از گل دادن چید. در این زمان است که گیاه حد اکثر اسانس را داراست و بعد از گل دادن گیاهان حدود 70% اسانس خود را از دست می دهند. در ضمن باید از گیاهانی استفاده کرد که از مواد شیمیایی در پرورش آنها استفاده نشده باشد و گیاه در طبیعی ترین حالت ممکن باشد تا در اسانس آن مواد شیمیایی و رادیو اکتیو موجود نباشد. در واقع اسانس هر گیاه شیره ذاتی و رکن اصلی و ارزشمند هر گیاه بوده و به منزله روح گیاه می باشد.

اسانس ها در اکثر مواد مخلوطی از ترکیبات مختلف شیمیایی هستند که با یکدیگر تفاوت بسیار داشته ولی در بعضی از خواص فیزیکی با هم اشتراک دارند. به عنوان مثال اسانس ها دارای بوی مشخص و نافذ می باشند. اکثر آنها با استفاده از دوبار تقطیر ، قابلیت بی رنگ شدن را دارند. البته در این مورد اسانس بابونه یک استثنا بوده و رنگ خود اسانس آبی می باشد. همچنین اسانس ها در معرض هوا رنگی می شوند. به عنوان مثال ، اسانس نعناع به رنگ زرد و اسانس دارچین به رنگ قهوه ای در می آیند.

17 اهمیت و کاربرد باور نکردنی اسانس

اسانس ها به دلیل معطر بودن و داشتن طعم های مشخص در صنایع غذایی، عطرسازی و لوازم آرایشی ، داروسازی و به طور کلی در صنایعی که محصولات معطر و یا دارای طعم خاص تولید می کنند، مورد مصرف دارند. اسانس ها کاربردهای فراوانی در صنایع داروسازی دارند. همانطور که گفته شد، اسانس ها دارای ترکیبات شیمیایی متنوع و پیچیده ای هستند و به همین دلیل نمی توان خصوصیات دارویی مشترکی را برای آنها ذکر کرد. ولی به طور کلی اسانس ها دارای خاصیت ضد نفخ می باشند. از دیگر خصوصیات دارویی که برای اسانس ها ذکر شده است، که به برخی از موارد در زیر اشاره می کنیم :

1.ضدعفونی کننده 2.ضد تشنج 3.ضد تورم و التهاب 4.خلط آور 5.ضد قارچ ، باکتری و کرم 6.محرک 7.مسکن درد دندان 8.ضد خارش موضعی 9.محرک دستگاه گوارش 10. ضد رماتیسم 11.تهیه حشره کش ها. 12.تهیه آدامس های معطر. 13.صنایع صابون سازی. 14.تهیه خمیر دندان. 15.تهیه مواد پلاستیکی. 16.صنایع عطرسازی.

در واقع کاربرد اسانس ها علاوه بر موارد ذکر شده ، اثرات درمان کننده آنهاست.

·اسانس ها در بدن انسان چگونه اثر می کنند : واضح ترین اثر اسانس ها تحریک حس بویایی می باشد. بوها تاثیری بر احساسات ما داشته و مستقیما بر روی مغز اثر می گذارند. دستگاه بویایی به سیستم لیمبیک که مرکز کنترل هیجان ، حافظه و احساسات جنسی است متصل بوده و در کنترل ضربان قلب ، فشارخون، استرس، تنفس و تعادل هورمون ها دخالت دارد. همچنین اسانس ها بعد از استعمال موضعی و یا مصرف به صورت استنشاقی جذب خون شده و اثر خود را از راه خون اعمال می کنند.

·اسانس ها برای گلها و گیاهان حامل خود چه فایده ای دارند : اسانس ها برای گیاهان بوجود آورنده خود نیز دارای فوایدی می باشند. به عنوان مثال، اسانس موجود در گیاه دارای خاصیت دورکنندگی حشرات موذی بوده و به این وسیله از خراب شدن گلها و برگها جلوگیری به عمل می آورند. همچنین کاربرد مهمتر اسانس ها در جذب حشراتی است که جهت انجام عمل گرده افشانی و لقاح به گیاهان کمک می کنند.

قیمت اسانس