به وب سایت شیمیایی کیمیا تهران اسید خوش آمدید

تلفن : 36303710-021

ایمیل : info@tehranacid.ir

ساعت کاری : 17:00-8:00

سبد خرید

سولفوریک اسید | همه چیز در مورد اسید سولفوریک

sulfuric acid

همه چیز در مورد اسید سولفوریک

خواص فیزیکی و شیمیایی اسید سولفوریک

مایعی شفاف، روغنی، بدون بو و بدون رنگ یا قهوه ای تیره که بستگی به درجه خلوص آن دارد، از جمله ویژگی های فیزیکی اسید سولفوریک محسوب می شود.

  • نقطه جوش آن 338 درجه سانتی گراد
  • دمای انجماد آن 10.4 درجه سانتی گراد
  • وزن مولکولی آن 98 گرم بر مول
  • فشار بخار آن 0.001 میلی متر جیوه در 200 سی سی
  • نقطه ذوب آن 100 درجه سانتی گراد
  • چگالی آن 1.84
  • به مقدار زیادی در آب محلول بوده و به شدت با آب واکنش می دهد.

فرمول شیمیایی سولفوریک

نقش اسید سولفوریک در کشاورزی

اسید سولفوریک در کشاورزی دارای اهمیت بسیار است این ماده در تولید کودهای شیمیایی کاربرد فراوان دارد. یکی از موارد مهم در جذب مواد غذایی توسط درختان از خاک، ph خاک است که کشاورزان ph خاک را با اسید سولفوریک تنظیم می کنند.

اسید سولفوریک در کشاورزیاسید سولفوریک به عنوان ماده اصلی باتری

اسید سولفوریک جزء اصلی انواع مختلف باتری است. Sulfuric acid به صورت رقیق شده به عنوان الکترولیت عمل می کند.

کاربرد خانگی اسید سولفوریک

یکی از کاربردهای مهم این محصول در بازکردن لوله های فاضلاب است. برای استفاده مقدار مورد نیاز از محصول را درون لوله بریزید و سپس آب سرد را باز کنید تا مواد شیمیایی شروع به فعالیت کند.

کشف سولفوریک اسید

اسید سولفوریک در قرن نهم توسط شیمیدان ایرانی به نام زکریای رازی کشف شد. اسید سولفوریک نوعی اسید معدنی بسیار قوی است. این اسید با هر درصدی در آب حل می شود. اسید سولفوریک در گذشته به جوهر گوگرد معروف بوده است.

اسید سولفوریک از اکسایش دی اکسید گوگرد در اتاق های سربی طبق روش خاصی تهیه می شود. این اسید جزء مواد شیمیایی پرمصرف به شمار می رود. این ماده در واکنش های شیمیایی و فرآیندهای تولید سایر ترکیبات، کاربرد فراوانی دارد.

عمده ترین استفاده آن در کارخانه های تولید سایر ترکیبات، کاربرد فراوانی دارد. عمده ترین استفاده آن در کارخانه های تولید کود شیمیایی، استخراج فلزات، سنتزهای شیمیایی، تصفیه پساب ها و پالایشگاه های نفت است.

آیا اسید سولفوریک خطرناک است ؟

اسید سولفوریک در دسته مواد خطرناک شیمیایی قرار دارد و باید با خطرات آن را دانست.

نکات ایمنی در مورد اسید سولفوریک 

خطرات بهداشتی و اثرات سوء بر سلامتی انسان

راه های ورود به بدن : تماس پوستی، استنشاق، تماس چشمی، گوارش.

عوارض حاد : عوارض جانبی زیر بلافاصله و یا پس از مدت اندکی تماس با اسید سولفوریک ممکن است بر روی سلامتی فرد نمایان شود.

تماس تنفسی : تماس با 5 mg/m3 آن باعث التهاب مخاط گلو و بینی، سر درد، عطسه، کاهش میزان تنفس یا ادم ریوی می شود.

استنشاق اسید سولفوریک می تواند باعث تحریک مخاط بینی و حلق شود، همچنین می تواند از طریق ریه ها بروز سرفه و یا تنگی نفس را در پی داشته باشد. در سطوح بالاتر در معرض بودن با این ماده می تواند باعث آن آوردن ریه ها شود که یک حالت اورژانس پزشکی است و با تنگی نفس شدید همراه است.

نشانه های ثانویه بیماری : آب آوردن ریه ها، تنگی نفس شدید، سیانوز، کاهش غیر طبیعی فشار خون، برونشیت یا آمفیزم می باشد.

تماس پوستی : تماس های مزمن و حاد ممکن است باعث التهاب شدید، آسیب، سوختگی، درماتیت و تاول شوند.

تماس چشمی : تماس مستقیم با بخارات آن باعث آسیب های شدید چشمی و کوری می شود.

تماس با بخارات آن باعث ورم ملتهمه، التهاب و تحریک و اشک ریزش می شود.

تماس گوارشی : تماس گوارشی حاد با اسید سولفوریک باعث سوختگی شدید دهان و مری شده و آسیب های شکمی همراه با استفراغ و اسهال خونی در پی دارد.

در اثر تورم گلو می تواند باعث خفگی شود.

غلظت های بالای اسید بلعیده شده، میتواند باعث سوراخ شدن مری و معده گردد.

عوارض مزمن : پس از مواجهه با اسید سولفوریک ممکن است عوارض مزمن زیر بر روی فرد ایجاد شود و این عوارض حتی ممکن است برای ماه ها و یا سال ها پایدار باقی بماند. اسید سولفوریک می تواند باعث تحریک ریه ها شود.

تماس مکرر با این ماده ممکن است به بروز برونشیت منجر شود که برای بیمار سرفه، خلط و یا تنگی نفس به همراه دارد. تماس مداوم با اسید سولفوریک می تواند باعث آسیب پایدار و برگشت ناپذیر ریه ها، آسیب به دندان ها و تحریک معده شود.

خطر سرطان زایی

مواجه شغلی با آن دسته از مواد اسیدی غیر آلی که حاوی اسید سولفوریک هستند، برای انسان سرطان زا محسوب می شود. بسیاری از دانشمندان بر این باورند، که هیچ مقدار خاصی را به عنوان حد کجاز و بی خطر از مواجهه با یک ماده سرطان زا نمی توان تعریف کرد.

اطفاء حریق

برای خاموش کردن آتش از مواد شیمیایی خشک استفاده کنید. جهت اطفاء حریق هرگز از آب استفاده نکنید، چرا که با اسید ترکیب شده و باعث تغلیظ آن می شود که مخوط حاصل ه شدت واکنش پذیر بوده و بخار اسید سولفوریک و حرارت تولید می کند.

اطلاعات واکنش زایی

  • مواد ناسازگار با آن شامل : فلزات، اکسید فلزات، قلیاها، الکل ها، اکسید کننده های قوی و اسیدها هستند. اسید سولفوریک، حلال اکثر فلزات بوده و به شدت خورنده است.
  • در شرایط جوی گرم ممکن است اسید، فیوم ها و ذرات التهاب زا و اکسیدهای سمی سولفور در هوا آزاد شوند.
  • در کل اسید سولفوریک ماده ای پایدار است و هیچ گونه پلیمریزاسیون خطرناکی ندارد.
  • اسید سولفوریک باعث اکسیداسیون، دهیدروژنه شدن و سولفوناسیون ترکیبات آلی می شود.
  • جهت رقیق ساختن اسید سولفوریک هرگز آب به اسید اضافه نکنید، چرا که باعث پاشش و جوشش اسید می شود. همیشه باید اسید را اندک اندک به آب اضافه نمود.

نگهداری و حمل و نقل اسید

روش انبارداری اسید سولفوریک : اسید سولفوریک اید در محیطی تمیز و با کف ضد اسید و زهکشی خوب و تهویه مناسب انبار شود. از نور مستقیم خورشید دور نگه داشته شود. از مواد آلی، پودر فلزات، کرومات ها، کلرات ها، نیترات ها، اکسیدگرا ها و …. دور نگه داشته شود. سودا اش، ماسه و آهک برای شرایط اضطراری باید در محل موجود باشد.

کنترل مهندسی

این ماده برای اکثر فلزات بسیار خورنده است. ظروف ممکن است گاز هیدروژن داشته باشد، بنابراین آنها را با احتیاط باز کنید. از ابزار های بدون روغن، تمیز و وسایل برقی ضد انفجار جهت از کردن ظروف استفاده کنید. هیچوقت آب را به اسید اضافه نکنید.

اطلاعات مخصوص حمل و نقل

با برچسب ماده خورنده و با احتیاط حمل و نقل شود. حمل و نقل اسید سولفوریک باید در مخازن فولادی انجام گیرد که تانکرهای حمل اسید باید مجهز به محل بارگیری حفاظت شده مجهز به سرریز و درپوش مخصوص و مطمئن بوده و شیر فلکه تخلیه آنها نیز مجهز به پولک کوری باشد. داخل تانکرها باید مجهز به صفحات موج گیر باشد.

ظرف حاوی اسید باید در محل خشک، خنک و دور از آفتاب نگهداری شود. درب ظرف اسید پس از هر بار استفاده باید محکم بسته شود. ظرف حاوی اسید باید از عوامل اکسایش، قلیاها، فلزات، منابع گرمایی و منابع غذایی دور نگه داشته شود. محل نگهداری اسید باید مجهز به تجهیزات ضد حریق باشد.

اقدامات اضطراری و کمک های اولیه

ایمنی اسید سولفوریکتماس چشمی : اگر اسید با چشم تماس یافت، باید چشم ها و زیر پلک ها را با مقادیر زیادی آب شستشو داد. شستشو باید بدون توقف، حداقل به مدت 30 دقیقه ادامه پیدا کند و طی این مدت گهگاهی پلک های بالایی و پایینی بالا کشیده شوند تا آب به زیر آنها برود و هر چه سریع تر بیمار به مرکز پزشکی رسانده شود. جهت جلوگیری از آسیب دائمی به چشم، سرعت در شستشو بسیار مهم است.

تماس پوستی : در صورت ریزش اسید بر رو پوست بدن باید با حفظ خونسردی کامل در صورت جزئی بودن مقدار اسید با پنبه یا تنظیف آن را خشک کرده و سپس با مقدار زیادی آب شستشو داده و در صورت زیاد بودن اسید به سرعت لباس های آلوده را از بدن بیمار جدا کنید. فورا منطقه تماس را با مقادیر زیادی آب و صابون بشویید و مصدوم را به سرعت به مرکز پزشکی انتقال دهید.

تماس های تنفسی : فرد را از محل مواجهه دور و به هوای تازه منتقل کنید، اگر تنفس بیمار قطع شده است تنفس های مصنوعی کمکی را آغاز کنید. اگر عملکرد قلب متوقف شده است، بیمار را احیای قلبی کنید.

بیمار را به سرعت به یک مرکز پزشکی انتقال دهید. با توجه به اینکه آب آوردن ریه ها ممکن است بسیار دیر صورت گیرد، توصیه می شود بیمار برای 48-24 ساعت پس از استنشاق بیش از حد مواد تحت نظارت پزشکی قرار گیرد.

تماس های گوارشی : از شستشوی معده و ایجاد حالت تهوع خودداری کنید. به شخص بیهوش هرگز چیزی نخورانید و اسید را با مقدار زیادی آب یا شیر رقیق کنید. برای خنثی سازی شیر منیزیم به وی بدهید.

روش جمع آوری ضایعات ناشی از نشتی و ریخت و پاش :

نشتی : برای نشتی های کوچک آنها را به محل از پیش تعیین شده ای ببرید. برای نشتی های بزرگ ضمن اطلاع به پرسنل ایمنی، محل را تهویه نمایید و در صورت امکان نشتی را مسدود کنید.

جمع آوری ضایعات : مواد نشت یافته را توسط شن و ماسه و یا مواد جاذب غیر قابل احتراق جمع آوری کرده و در ظروف مخصوص قرار دهید. شستن و ریختن آن به اضلاب ها تولید گاز قابل اشتعال و انفجار هیدروژن می کند.

پیشگیری و حفاظت :

وسایل حفاظت شخصی : دستکش، دستگاه تنفسی، عینک، کفش ایمنی، لباس حفاظتی

در کارگاه و محل کار بهترین راه ایمنی کارگران استفاده از وسایل حفاظت فردی است. کارفرما باید محیط کار را در رابطه با مواد خطرناک ایمن سازد و آموزش های لازم در مورد خطرات و نحوه کنترل عوارض شیمیایی به کارکنان و کارگران داده شود. همچنین باید کارگران در مورد نحوه استفاده از وسایل حفاظت فردی توجیه شوند.

حفاظت پوستی : استفاده از باس های حفاظتی آزمایشگاه معمولی مناسب.

حفاظت چشم : از تماس با چشم اجتناب شود. از عینک های حفاظتی در برابر پاشش اسید استفاده کنید. در محیط هرگز از لنزهای چشمی استفاده نکنید.

حفاظت دست ها : از دستکش های حفاظتی مقاوم در برابر اسیدها استفاده نکنید.

حفاظت گوارش : قبل  بعد از کار با این ماده دست هایتان را بشویید.

حفاظت تنفسی : از ماسک تنفسی مناسب استفاده کنید، قابل توجه است که استفاده غلط از ماسک ها خود می تواند منجر به صدمات جبران ناپذیری شود. استفاده صحیح از این تجهیزات نیاز به آموزش صحیح دارد. در محیط هایی که غلظت آلاینده از 0.1 میلی گرم در متر مکعب بیشتر است، استفاده از ماسک هایی که کل صورت را می پوشاند، توصیه می شود.

در وسایل حفاظت فردی مورد کاربرد جنس پوشش های مورد استفاده بهتر است از PVC یا پلی ونیل کلراید باشد.

توجه : در موقع کار با اسید سولفوریک باید فرد مجهز به دستکش ضد اسید، عینک حفاظ دار، چکمه لاستیکی و لباس کار ضد اسید باشد.

هرگز آب را روی اسید نریزید، برای انجام عملیات رقیق سازی، بهتر است اسید را به صورت تدریجی اضافه کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Solve : *
25 + 18 =